Wielkanocna klasyka – sałatka, żurek i ciasta. Oto rady, dzięki którym ich smak będzie niezapomniany!

Wielkanoc to święta rodzinne, które celebrujemy wyjątkowo uroczyście. Tradycją jest zasiadanie w Niedzielę Wielkanocną do wspólnego stołu. Dzielimy się wtedy jajkiem ze święconki i spożywamy przepyszne potrawy, stanowiące klasykę wielkanocnego menu. Jak je przygotować?

Validity: 23.3 - 9.3.2017

Tradycyjny żurek na wielkanocnym stole.



Żurek wielkanocny
jest podstawą niemalże każdego świątecznego śniadania. Charakteryzują go lekko kwaśny smak, znakomity aromat i apetyczny wygląd. Żur to bez wątpienia jedna ze specjalności staropolskiej kuchni. Według Zygmunta Glogera, który napisał w XIX wieku „Encyklopedię staropolską”, żur to polewka z mąki zakwaszonej, niekraszona, ale zabielana mlekiem, jadana z prażonym grochem. Należał on do najbardziej lubianych potraw postnych ludu i szlachty polskiej. Aktualnie żurek najczęściej spożywa się z kiełbasą.  

Nazwa potrawy pochodzi od niemieckiego słowa „sauer”, co znaczy „kwaśny” lub „skisły”. Przyjęła się ona w Polsce już w XV wieku. W wielu domach przepis na tradycyjny żurek wielkanocny przekazywany jest z pokolenia na pokolenie. W każdym znajdziemy coś wyjątkowego, choć wielu kucharzy twierdzi, że sekret udanego żurku tkwi w zakwasie.  

Przygotowaniem wspomnianego zakwasu musimy się zająć na co najmniej 4–5 dni przed świętami. Składniki, których będziemy potrzebować:

  • 1 szklanka dobrej jakości mąki żytniej,
  • 4 szklanki ostudzonej, przegotowanej wody,
  • 3 ząbki czosnku,
  • 2 listki laurowe,
  • 4 ziarna ziela angielskiego,
  • niewielki kawałek skórki z chleba żytniego.

Mąkę zalewamy w większym naczyniu letnią wodą i mieszamy do uzyskania jednolitej konsystencji. Następnie dodajemy pozostałe składniki, przy czym czosnek powinien być przeciśnięty przez praskę. Całość przelewamy do wykonanego z gliny naczynia i odstawiamy w ciepłe miejsce na co najmniej 4 dni. Po tym czasie przecedzamy zakwas, który nadaje się już do gotowania żurku wielkanocnego. Można przechowywać go bezpiecznie w lodówce przez około 10 dni. Będzie oczywiście pozbawiony konserwantów i barwników.

Gotowanie wielkanocnego żurku powinniśmy zacząć od zgromadzenia wszystkich niezbędnych składników:

  • białej kiełbasy,
  • boczku wędzonego,
  • zakwasu,
  • cebuli,
  • czosnku,
  • masła,
  • suszonych grzybów,
  • jajek,
  • oliwy do smażenia,
  • przypraw: czarnego pieprzu, ziela angielskiego, majeranku, pietruszki i soli.  

Cebulę kroimy w drobną kostkę i wrzucamy do rozgrzanego w wysokim garnku masła. Należy ją zeszklić i dorzucić posiekany czosnek. Całość zalewamy około 2 l wody, dorzucamy 2–3 grzybki suszone, liść laurowy, kilka ziarenek ziela angielskiego i czarnego pieprzu. Do tego dodajemy białą kiełbasę i wędzony boczek. Przykrywamy garnek i gotujemy całość przez około godzinę. Do garnka wkładamy rozgnieciony w rękach suszony majeranek, który nada żurowi odpowiedni aromat. Po ugotowaniu z zupy wyjmujemy kiełbasę i boczek, następnie dodajemy przygotowany uprzednio zakwas – tyle, aby zupa zrobiła się gęsta i kwaśna. Po zagotowaniu całość przecedzamy i przyprawiamy do smaku solą i pieprzem. Żur można podawać z ugotowanymi jajkami, kiełbasą i pokrojonym boczkiem.  

Więcej przepisów na żurek

Sałatka na wielkanocny stół

Tradycyjna sałatka na Wielkanoc przyrządzona jest z gotowanych warzyw. W jej skład wchodzą:

  • gotowana marchewka,
  • gotowany seler,
  • gotowana pietruszka,
  • gotowane ziemniaki,
  • ugotowane na twardo jaja,
  • ogórki konserwowe lub kiszone,
  • świeży por, szczypior lub cebula,
  • puszka groszku konserwowego,
  • jabłko,  
  • majonez.

Warzywa kroimy w drobną kostkę, następnie dodajemy do nich podobnie pokrojone jabłko, groszek konserwowy odsączony z zalewy oraz majonez. Sekretem udanej sałatki warzywnej na Wielkanoc jest właśnie dobrej jakości, ostry majonez.  

Więcej sałatek wielkanocnych

Jak zrobić tradycyjny mazurek? 

Mazurek pojawia się w Polsce na większości świątecznych stołów. To ciasto na Wielkanoc, które jest słodkie, aromatyczne i przepyszne. Mazurek tradycyjny składa się z ciasta, masy i polewy. Ciasto robi się z 0,5 kg mąki, łyżeczki proszku do pieczenia, szklanki cukru, 5 żółtek i kostki margaryny. Sekretem udanego mazurka jest dodanie do ugniatanego ciasta 2 łyżek mąki ziemniaczanej. Po wyrobieniu dzieli się je na pół i piecze na osobnych blaszkach na złoty kolor.  Masę na mazurek wykonuje się również z żółtek (około 6 sztuk), z 3 łyżek mąki pszennej, 0,5 l mleka, kostki margaryny i olejku zapachowego (rumowego, waniliowego, migdałowego). Mąkę, jajka i mleko gotuje się na budyń, a po ostudzeniu łączy za pomocą miksera z miękką margaryną i olejkiem. Na upieczone ciasto rozkłada się masę i przykrywa ją drugim ciastem, a następnie wykańcza całość polewą czekoladową oraz bakaliami.  

Przepisy na mazurki