Żurek wielkanocny – czym się różni od barszczu białego? Czy znasz wszystkie sekrety obu zup?

Na wielkanocnym stole nie powinno zabraknąć przede wszystkim żurku, który serwujemy z kiełbasą lub z jajkiem i wędzonką. Nazwa tej zupy bardzo często używana jest zamiennie z barszczem białym, ale nie są to te same potrawy. W czym tkwi różnica?

Validity: 23.3 - 9.3.2017

Żurek a barszcz biały

Podstawą żurku jest zakwas z mąki żytniej, który można kupić gotowy w sklepie lub zrobić samodzielnie. Dodatki w postaci kiełbasy, wędzonki, suszonych grzybów czy jajka to już decyzja osoby przyrządzającej potrawę. W każdym domu panują inne zwyczaje, dlatego trudno wskazać jeden uniwersalny przepis na żurek wielkanocny. W Polsce zakwas na żur przygotowywany jest nie tylko z mąki żytniej, lecz także z razowej, pytlowej lub owsianej i gryczanej.

W niektórych regionach naszego kraju żur to potrawa postna, dlatego gotuje się go bez kiełbasy czy wędzonki, ale za to z ziemniakami, kaszą, bobem lub grochem. W innych regionach wielkanocny żurek z białą kiełbasą jest tradycyjnie podawany o poranku w Niedzielę Wielkanocną. Czasem dodaje się do niego dosyć oryginalne dodatki, takie jak śledzie, chrzan czy woda z kiszonych ogórków.

Z kolei barszcz biały gotowano pierwotnie z kiszonych liści barszczu zwyczajnego, rośliny zaliczanej do selerowatych. Dziś już się tego nie praktykuje. Bazą dla barszczu, podobnie jak w przypadku żurku, jest zakwas z mąki, ale nie żytniej, tylko pszennej. Zupy te odróżnia również to, że wielkanocny barszcz biały gotowany jest na włoszczyźnie. Do smaku zabiela się go śmietaną, czego absolutnie nie robi się w przypadku żurku.

Żurek i barszcz – samo zdrowie

Żurek i barszcz powinny być przygotowywane na bazie zakwasów. W obu znajdziemy kwas mlekowy, czyli naturalne, pożyteczne bakterie probiotyczne, które budują w naszym przewodzie pokarmowym florę bakteryjną, a także zwalczającą grzyby i chorobotwórcze bakterie. Częste spożywanie obu zup przynosi wiele korzyści dla zdrowia:

  • wspiera odporność organizmu i procesy metaboliczne,
  • reguluje gospodarkę kwasowo-zasadową,
  • stymuluje prawidłową pracę wątroby i pęcherzyka żółciowego,
  • usprawnia przyswajanie mikroelementów,
  • dobrze wpływa na układ nerwowy.

Jak przyrządzić tradycyjny wielkanocny żur lub barszcz?

Do obu zup potrzebny jest zakwas, który najlepiej zrobić samodzielnie. Jeśli jednak wybieramy gotowy produkt ze sklepu, pamiętajmy, aby kupić zakwas w szklanej butelce, z krótkim terminem przydatności do spożycia. Ważny jest też jego wygląd. Musi mieć białawy, gęsty osad na dnie butelki na około 2–3 cm.

Bardzo modną potrawą w polskich domach jest żurek wielkanocny w chlebie. Podany w ten sposób będzie wyglądał bardzo efektownie, a jednak nie powinien sprawić problemów z przygotowaniem. Do jego wykonania są potrzebne:

  • szklanka mąki żytniej,
  • 2 szklanki wody w temperaturze pokojowej,
  • 3 ząbki czosnku,
  • 4 ziarenka ziela angielskiego,
  • 2 liście laurowe,
  • kawałek skórki z chleba żytniego.

Wszystkie składniki łączymy ze sobą i mieszamy, aż do uzyskania jednolitej konsystencji. Całość umieszczamy w glinianym naczyniu i odstawiamy w ciepłe miejsce na 4–5 dni. Zakwas zrobi się samoczynnie i po przecedzeniu będzie gotowy do zastosowania w żurku wielkanocnym.

Poczęstuj się przepisami na żurek